Gündem · Rehber

Bir duyuruyu paylaşmadan önce

Kongre, yarışma ve eğitim duyurularında özgün kaynağı, tarihi, görseli ve koşulları beş adımda kontrol etmek.

Kimin için: Öğrenci toplulukları, meslek odaları, sosyal medya hesabı yöneten peyzaj mimarları

Duyuruları sökülmüş yeşil bir ilan panosunda kalan zımba telleri ve kâğıt parçaları
FOTOĞRAF
Duyuruları sökülmüş yeşil bir ilan panosunda kalan zımba telleri ve kâğıt parçaları

Duyuruları sökülmüş bir ilan panosu, 16 Ocak 2021. Easysayg ↗ · CC BY-SA 4.0

Duyuruları sökülmüş bir ilan panosu, 16 Ocak 2021. Easysayg / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0, uyarlandı · Kaynak ↗

Bir kongre afişi ya da yarışma duyurusu sosyal medyada elden ele dolaştıkça ilk yayımlandığı bağlamdan kopar. Afiş güncel görünür ama son başvuru tarihi geçmiş, koşullar değişmiş ya da düzenleyen kurum belirsizleşmiş olabilir. Bir meslek topluluğunda yanlış ya da eski bir duyuruyu paylaşmak, en çok da onu güvenip başvuran öğrencilere zarar verir. Bu rehber, paylaşmadan önce yapılacak beş kısa kontrolü anlatıyor.

Beş adımlık akış: özgün kaynak, tarihi iki kez oku, görseli tersine ara, koşullar ve ücret, kaynağıyla paylaş. Bir adımda kaynak doğrulanamıyorsa duyuru paylaşılmaz.
Şematik akış. Adımlar bu yazının bölümleriyle aynı. PEYZAJMORE çizimi.

Özgün duyuruya ulaşın

Ekran görüntüsündeki logo, duyurunun o kuruma ait olduğunu kanıtlamaz. Duyuruyu düzenleyenin kendi sitesinde ya da resmî hesabında arayın. Örneğin bir kongrenin kayıt takvimi için doğru yer, kongrenin resmî sitesidir; 9. Ulusal Peyzaj Mimarlığı Kongresi için bu peyzajmimarligikongresi.org.tr adresidir.

Duyurunun türüne göre özgün kaynağın nerede olduğu da değişir:

  • Kongre ve sempozyum: Düzenleyen meslek odasının, derneğin ya da üniversitenin sitesi.
  • Tasarım yarışması: Yarışmayı açan kurumun sitesi ve yayımladığı şartname.
  • Ödül: Ödülü veren kuruluşun basın bülteni; örneğin ASLA ödülleri için ASLA’nın kendi duyurusu.
  • Eğitim ve sertifika: Eğitimi veren kurumun kendi kayıt sayfası.
  • Burs ve staj: Kurumun insan kaynakları ya da başvuru sayfası.

Başvuru ya da ödeme bağlantısının alan adına da bakın. Düzenleyicinin sitesiyle ilgisi olmayan bir adrese yönlendiren duyuruda dikkatli olun. Özgün kaynağa ulaşamıyorsanız bu boşluğu tahminle doldurmayın.

Tarihi iki kez okuyun

Bir duyuruda en az üç tarih vardır: paylaşımın yapıldığı gün, son başvuru tarihi ve etkinliğin kendisi. Sosyal medyada yeniden paylaşılan bir afiş, geçen yılın etkinliğine ait olabilir; afişte yıl yazmıyorsa bu daha da olasıdır.

Gerçek bir örnek: 9. Ulusal Peyzaj Mimarlığı Kongresi’nin resmî sitesinde kongre tarihi 20–22 Kasım 2026 olarak veriliyor; ama aynı sayfada dört ayrı süre daha var. Bildiri özeti için son gün 20 Eylül 2026, özetlere geri bildirim 12 Ekim, kongre kaydı 1 Ekim–15 Kasım, genişletilmiş özet için son gün 5 Kasım. Bu tarihlerden yalnızca birini gösteren bir afiş, okura yanlış bir “son gün” duygusu verebilir. Ücretler de ayrı bir tabloda ve katılım gün sayısına göre değişiyor; afişte görülen tek bir rakam bu ayrıntıyı vermez. Ücret yazmayan duyuruda tahmin etmek yerine düzenleyiciye sormak gerekir.

Düzenleyicinin sayfası değiştiyse ya da kaldırıldıysa, Internet Archive’ın Wayback Machine aracıyla sayfanın daha önce kaydedilmiş kopyalarına bakabilirsiniz. Böylece bir duyurunun ilk hâlini ve sonradan yapılan değişiklikleri görebilirsiniz.

Görseli tersine arayın

Afiş ya da fotoğraf başka bir yerden alınmış olabilir. Google’ın görselle arama özelliği, bir görseli yükleyerek ya da bağlantısını yapıştırarak aramanızı sağlıyor. Google’ın yardım sayfasına göre sonuçlar, resmin kendisinin veya benzerinin bulunduğu web sitelerini de gösteriyor. Görselin ilk nerede ve hangi bağlamda yayımlandığını bu yolla bulabilirsiniz.

Koşulları ve ücreti özgün metinden okuyun

Bir yarışma duyurusunda şartname, jüri, takvim ve ödüller açıkça yazılı olmalıdır. Şartnameyi paylaşımdaki bir ekten değil, düzenleyicinin sitesinden indirin. Eğitim ve sertifika duyurularında ise katılım ücreti ile belge ücreti çoğu zaman ayrıdır; “ücretsiz” bir eğitimin belgesi ücretli olabilir. Bu ayrımı Mesleki gelişim bölümümüzdeki her kaynakta ayrıca gösteriyoruz.

Kişisel bilgi ya da ödeme isteyen bir form, düzenleyicinin kendi sitesinde değilse doldurmayın.

Kaynağıyla paylaşın

Paylaşırken duyurunun özgün bağlantısını ve kaynağın verdiği tarihi ekleyin. Kendi yorumunuz varsa duyurunun metninden ayırın. Paylaştığınız bir duyuruda sonradan değişiklik olursa, eski paylaşımı güncelleyin ya da kaldırın; düzeltme notu eklemek, yanlış bilginin dolaşımda kalmasını önler. Doğrulanamayan bir duyuruyu paylaşmamak da bir karardır; emin değilseniz “kaynağı doğrulanamadı” notuyla paylaşmak yerine beklemek daha doğrudur.

Sık yapılan hatalar

  • Logoya bakarak duyurunun kuruma ait olduğunu varsaymak.
  • Paylaşım tarihini etkinlik tarihi sanmak.
  • Şartnameyi ya da ücret bilgisini ikinci elden aktarmak.
  • Başvuru bağlantısının nereye gittiğine bakmadan paylaşmak.
  • Sonradan düzeltilen bir duyuruyu eski hâliyle dolaşımda bırakmak.

Ne zaman kuruma doğrudan sorun?

  • Duyuru kurumun sitesinde yoksa ya da sitedeki bilgiyle çelişiyorsa.
  • Ücret, belge ya da başvuru koşulu belirsizse.
  • Duyuruda kişisel veri ya da ödeme isteniyorsa.

Kontrol listesi

  • Duyuruyu düzenleyen kurumun kendi sitesinde ya da resmî hesabında bulun.
  • Başvuru bağlantısının alan adının düzenleyiciyle eşleştiğini kontrol edin.
  • Etkinlik tarihini, son başvuru tarihini ve yılı ayrı ayrı okuyun.
  • Afişi görselle aramada tarayın; ilk ne zaman ve nerede yayımlandığına bakın.
  • Katılım ücretini, belge ücretini ve şartları özgün metinden okuyun.
  • Paylaşırken özgün bağlantıyı ve kaynağın verdiği tarihi ekleyin.

Kaynaklar ve okuma notu

Kaynaklar kavramsal arka plan için kullanılmıştır. Yerel uygulama koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu yazıya atıf

PEYZAJMORE Editörlüğü. (2026, 10 Ekim). Bir duyuruyu paylaşmadan önce. PEYZAJMORE. https://www.peyzajmore.com/yazi/peyzaj-duyurularini-okuma-rehberi

Konular Proje okuma